GPS Hesabı Hakkında Sorular....

[alpercelik_80]

merhabalar...benim sorum hesap kontrolü sırasında karşılaştığım bazı durumlar hakkında olacak.
  1-)Dosyanın birinde torosların zirvelerinde ve mevcut onaylı nokta ve tutgaların çok sık olmadığı bir yere vadi içine yapılacak bir HES Santralinde 2 tanesabit (bir c1 ve bir tutga)dan C2 C3 ve poligon üretilecekti.Fakat uyuşum testi yapacak 20 km içinde bizim arşivde onaylı üst derece nokta (c1 veya TUTGA )bulunmamaktaydı ve en yakın tutgaya ulaşım zor olduğu söylendiği ve mesafe  20 kmden çok olduğu için yükleniciye en yakın c2 noktasından 45 dakikalık ölçü yapmasını ve uyuşumu üst dereceden noktadan değilde o bölgedeki c2 den yaptırdım..

Bu durum yönergenin ihlali sayılabilir mi yoksa siz olsanız insiyatif kullanırmıydınız?
 
  2-Yine aynı dosyada ilginç bir durum daha oldu.(Bunu sayın moderatörümüze telefonda da sormuştum.)bilindiği üzere yönergede eski c derecelinoktalardan c2 c3 üretilecekse sabitlerin hızları yeniden 2005 epoktan güncellenir anlamına gelen madde var.Fakat noktaların bulunduğu 2005 epok tutga üçgeninden hesap yaparsak c2 (ölçü epok) ve c3 dayalı dengelemede coğrafi koordinatlara gelen standart sapmalar yönetmelikte belirtilen miktardan fazla geliyor.Fakat noktaların mevcut hızlarından hesaplanınca sorunsuz çözülebiliyor.
    Bende sayın moderatörümüze de danışarak raporumda durumu anlatarak onaylı eski hızlarından hesabı yaptırıp onayladım ve sorunlu haldeki uyuşum ve dayalı dengeleme sonucunu dosyaya koydurdum.
  Sorum şu TKBM ler ve TKGM de dosya kontrol eden arkadaşlar buna benzer sorunla karşılaşırsa  nasıl çözüm üretiyor.
 

Sayın moderatör ve tüm arkadaşların yorumu için şimdiden teşekkür ederim.

                                                                                              alper çelik

 

[omersalgin]

Hatay Bolge Mudurlugumuzden ALper bey oncelikle forumumuza hosgeldiniz.

Sorulariniza gelince;

Uyusum testi konusunun cikis noktasi suydu. Bildiginiz gibi BOHHBUY C1 derece yer kontrol noktalarini ag mantigiyla urettikten sonra; C2 C3 ve Poligon noktalari sadece iki referens noktasindan direkt olarak uretilebiliyordu. Biz nokta uretirken mutlaka dayanak olarak alinan yer kontrol noktalarinin uyusumlu olup olmadiginin kontrol edilmesi gerektigine inanarak yonergeye bu maddeyi yazdik. Yazarkende uretilen noktanin derecesinden daha ust noktalardan uyusum testi yapilmasini ongorduk. Arkadaslar Yonergede Yonetmeliklerde yazilanlar olagan durumlar icindir. Tabiki her projede kendi ozgu durumlar olusacaktir. Muhendislikte zaten isin teknik olarak dogrulugundan odun vermeden olaylara cozum bulmaktir. Hep soyledigim gibi yeterki siz teknik olarak Yonetmelikte ve Yonerge de yazilanlarin farkinda oldugunuzu, herhangi bir konunun atlanmadigini ama aciklanacak sebeplerden dolayi boyle bir cozum buldugunuzu raporlarinizda belirtin. Sonuc olarak siz TUTGA noktasina ulasimin gercekten zor olduguna kanaat getirmisseniz (TUTGA lar genelde ulasimi kolay yerlere atilmisti planlanirken ama tabiki kis sartlarindan dolayi veya baska sebeplerden dolayi mutlaka belli mevsimlerde ulasilamayan noktalar mutlaka vardir dedigim gibi sizin kanaati  niz o yondeyse sorun yok) ve kullanilacak C2 derece yer kontrol noktasinin da yeterli konum dogrulugunda olduguna inaniyorsaniz insiyatif kullanabilirsiniz. Sonucta uretimi Yonetmelik kriterlerindeki ust dereceli noktadan yapiyorsunuz sadece yonergedeki uyusum testi icin bir nokta secmis oluyorsunuz. Yani sizin yeni urettiginz noktalarin koordinatlarini yine ana iki sabitten hesaplamis oluyorsunuz.

Ikinci soruya gelince; evet onayli noktalari olcu epoguna otelerken guncel hiz vektorlerini kullanmamiz lazim. Cunku TUTGA agi yasayan bir agdir ve HGK tarafindan surekli gozlemler yenilenerek hiz vektorleri hesaplanmaktadir. Mantikli olanda eski hiz vektorleri yerine devamli guncel hiz vektrlerini kullanmaktir. Simdi arkadaslar yine bu mantiga ve mevzuata uygun olanidir. Ama bazi bolgelerde ozellikle 2005 hizlarinda sorunlarla karsilasmaktayiz. Cunku nokta pilye olmasina ragmen ve anten yukseklik hatasi yapma imkani olmamasina ragmen hiz hesaplari sonucunda hesaplamalarin yukseklik degerlerinde attigini gormekteyiz. Aslinda olay sudur. 1998.00 hizlari hesaplanirken daha az olcu vardi ve diger noktalarin cogunlugu bu az olculerden enterpole edilerek hesaplandigi icin kendi icinde uyusumlu gelmekteydi. 2005.00 hizlarinda dogal olarak daha faza olcu elde edilmeye baslandi ve bu sefer gercek olculer cogaldikca problemlerde artmaya basladi. Sonuc olarak siz yine raporlarinizda Yonetmelişkteki ve Yonergedeki maddeleri atlamadiginizi belirtirseniz, 2005 guncel hiz degerleriyle olcu epoguna kaydirildiginda karsilasilan sorunlari uysum testi sonuclarinizda gosterirseniz ve 98 hiz vektorleriyle yapilan uyusum testinde noktalarin atmadigin gosterirerek sorunu cozebilirsiniz.

Herkese kolay gelsin, iyi calismalar.

[alpercelik_80]

Sayın moderatörün yanıtlarınız için teşekkürler.Önceki mailleriniz gibi bana çok yardımları oldu ve oluyor.
Sorduğum soruda tutgaya ulaşımın zor olduğuna şöyle karar verdim.1-yüklenici sohbet ederken flash diskindeki ölçü sırasındaki resimleri gösterdi .Arazi çok kötüye benziyordu.2) google earthe bölgede onaylı noktaları ve tutgaları atmıştım oradan bakınca arazi zor görünüyordu birde aylardan kasım sonu olunca enyakın c2 den uyuşum yapılmasına karar verdik.Sizinde belirttiğiniz gibi sonuçta hesabı yine diğer iki sabitten yapıldı.

   *"Biz nokta uretirken mutlaka dayanak olarak alinan yer kontrol noktalarinin uyusumlu olup olmadiginin kontrol edilmesi gerektigine inanarak yonergeye bu maddeyi yazdik"demişsiniz.Örneğin C3 üretiliyor.ve sabit alınan üst dereceli noktalar çok önceden sorunsuz olarak tekbir seferde aynı dosyada bir yıl gibi kısa süre önce üretilmiş.Böyle bir durumda uyuşum testi yapılması gereklimidir?Zaten aynı sabitlere alet kurulmuşsa sorun olmaması gerekir veya sorun olursa hesapta anlaşılır kanaatindeyim.

*Bir projede sorumlu olduğumuz illerden birinde büyük çaplı bir mera işi için 4 tutga 1 c1den 5 c1,7 c2,17 c3 ve poligon üretiliyor.Bu işlem için hazırlık geçen bahardan beri uğraştıkları için ,ilk başlarda malum sebeplerden dolayı bölgemizdeki gps arşivini yeni oluşturmaya başladığımız için mevcut durumu  tam bilemediğimizden hesap kontrolünü bitirdikten sonra eskibaşka bir dosyada onaylanan c3 noktasnın şimdi c2 olarak hesaplanmış olduğunu farkettim.
Böyle bir durumda eski onaylı c3 noktası üzerine yeniden c2 olarak onaylama konusunda ne düşünüyosunuz?
Bence sakıncası yok.Çünkü şu saatten sonra kanavayı ve hesabı değiştirmenin jeodezik olarak gereği yok ve o c2 ağın ortasında biryerde .Sonuçta c3 noktası c2 olmuş.HBB için ilerde sıkıntı olurmu bilmem..Ayrıca mazeret değil ama başka bölgelerde de vardır sanırım çift numaralar.

*c3 noktaları için projelerde neden hız üretiyoruz.Çünkü bildiğim kadarıyla poligonlarda hız hesabına gerek yok.(Şu aralar eskiden adanada onaylanmış dosyalar için hız hesabı yapıp tkgm format hazırlıyorumda "

*Yönetmelikte c3 ve c4 ler için dengeleme şartı bulunmuyor.Yönetmelikte her iki sabitle hesaplanan koordinat farkının c3 için 5cmden küçük olma şartı hesap için yeterli görülüyor.
Bizler programı öğrenirken oturum oturum sabitlerin 98 kartezyen koordinatını girerek en başta c3ler için kriterlerimizi yatay 5 cm,yükseklikte 5 cm olarak giriyoruz ve çözümü kontrol ediyoruz.

Ama yükleniciler kriteri 5 cm yapıp genelde bütün bazları single point yaparak veya otomatik olarak çözüp serbest ve dayalı dengeleyerek görünüşte sorunsuz çıktı alıyorlar.Ancak bizim yöntemle hesap yaparsak çözülemeyen nokta yüklenicinin yönteminde sorunsuz çıkıyor.Bunun nedenleri neler olabilir?
Bu konuda uygulama  nasıldır?
Bence bizim yaptığımız yönetmeliğe en uygunu.Ama yüklenici bu şekilde hesap yapmışsa ne nedenle kabul etmemeliyiz...

*Bizim uygulama eğitiminde yanlış anlamadıysam c3 lerde dayalı dengelemede coğrafi koordinatlara gelen standart sapma 5 den küçük olması hesabın doğrululuğu için gerekli diye hatırlıyorum.Hatta yukarda anlattığım projede eski bir c2 ve tutgadan 2 c3 üretiliyordu ve bu c3lerden birisinde bazları sorunsuz olarak çözmesine rağmen standart sapmayı 6cm 5 e den düşürmek için akla karayı seçmiştik.

Hani dikkat edilmesi gereken böyle bir durum varmıdır?


Şimdiden cevaplarınız için teşekkür ederim.Bazı ustalarımıza bu sorular basit gelebilir.ama bir yıldan beri her nekadar tkgmdeki ustalar kadar olmasada yoğun bir bölgede gps hesabı kontrol ettiğimiz için aklımıza gelen ve takıldıklarımızı soruyorum.Affola...

[yasarsolakxyz]

Alper bey merhabalar, C3 noktalarının değerlendirilmesinde B.Ö.H.H.B.Ü.Y.'de belirtilen kriterlerin yanı sıra, Tesis Kadastrosunda Uygulanacak Teknik Esasların sıralanmış olan maddelerine de uymamız lazım sanırım. Yönetmelikten farklı olarak en dikkat çeken kısımlar, a, k, h maddeleri olarak göze çarpıyor. iki farklı bazdan gelen koordinnat farklı 5cm nin altında olmalıdır şartının yanında (k) maddesinde nokta konum doğrulukları 5 cm yi geçemez diyor. Diğer bir konu ise C3 derece noktaların yönetmelikte en kısa baz uzunluğunun belirtilmemiş olması. Bu hususlardan bahsettikten sonra arkadaşlar bir sorum olacak.

İhaleli Tesis Kadastrosu çalışmaları haricinde, diğer kurumların (DSİ, Karayolları,vs) talep etmiş oldugu Gps hesap kontrollerinde bu şartları aramamız doğru olurmu?

[omersalgin]

Estagfirullah arkadaslar bu forumun amacida buydu zaten konulari tartismak. O yuzden ozellikle GPS konularinda her seyi konusabiliriz. Sadece cok yogun oldugumuz zaman 1-2 gun gecikme olur ama yinede dilimiz dondugunce yanitlariz sorulari.

C3 un baska projede C2 olmasi onemli degil. Eger olculeri ve hesaplari uygunsa zaten arsivi bolge tutuyor arsiv kayitlarinizda degisiklik yapip noktayi dahada mertebesini yukseltmis olursunuz. Tabi Genel Mudurluge ve HBB ye bu bilgiler girildiyse gerekli duzeltmeleri oralarada bildirmek lazim.

C3 derece nirengilere hiz hesabinin yapilmasi yonetmelikte var. Sonucta C derece bir noktadir ve hizlarinin da arsive girmesi gerekir. Ayrica ilerde poligon uretildiginde dayanak noktasi olarak hizlari gerekebilir. Sonucta C derece bir yer kontrol noktasi oldugu icin C3 lerede hiz hesabi yapmaliyiz. Yonetmelikte C1 ve C2 lerle beraber dengelenirse diyor ama biz bagimsiz olarak dengelememize ragmen yinede hizlarini hesapliyoruz.

Yonetmelikte C3 kriteri ve poligon kriteri cok acik yaziyor. Ayri ayri iki bazdan hesaplanir ve C3 ler 5 cm. poligonlar 7 cm. fark olmalidir.LGO programi bunun pratigini yapmis ve ayri ayri hesaplanan bazlar arasindaki fark kriteri menusu yapmis. Dolayisiyla biz bazlari cozmeden sabit noktalarin koordinatlarini sabitleyip bazlari cozersek o hesapladigi ayri ayri bazlardan farka bakiyor ve mean olarak veriyor. Eger sabitleri fikslemeden bazlari cozersek ag serbest olur ve datalar cok cok bozuk olmadigi surece serbest oldugu icin bir uyari vermez. Eger yuklenici boyle yapdiysa cok basit aciklamasi var. Once sabitin birini fiksleyip dengeleme yapacagiz ve koordinat hesaplayip excele atacagiz, sonra da fiksledigimiz birinci sabiti serbest birakişp ikinci sabiti fiksleyip dengeleme yaparak koordinat elde edecegiz ve iki koordinat farkina bakacagiz. LGO nun yaptigida budur zaten. Yani serbest cozup sabitleri ustune fiksleyerek dengeleme yaptigimiz zaman hatayi net olarak goremeyebiliriz. Cunku dengelemede bir suru test yapiyor ve her bir testi ayri ayri iyi yorumlamak lazimdir. Bunu en pratigi anlattigim gibidir. Zaten zamanla tecrubeyle dengeleme ciktilarinida yorumlayacak duzeye geldiginiz de ayni hatlari orda da rahatca gorebileceksiniz.

Standart sapma yonetmelikte var ve dikkat edilmesi gerekir. Ama programlarda da dengeleme parametrelerini degistirerek standart sapmalar  degisebiliyor. Bunun en iyi kontrolu biraz once anlattigim gibi ya bazlari cozmeden sabitleri fikslemektir yada her sabiti tek fiksleyerek dengeleme yapmaktir.

Iyi calismalar.

[kazostrocu]

İyi günler herkese;
C3 noktalarının hesabıyla ilgili benim de birkaç sorum olacak.
-Stand Alone yöntemiyle statik ölçülen c3 noktalarının hesabı nasıl yapılır?
-Baz uzunluklarında bir kısıtlama varmıdır(Bazı günlerde bazı istasyonlar gözlem verisi indirmemiş,bu durumda 2 bazdan çözüm yapmak doğru mudur veya çok daha uzak bir bazdan)
Henüz çok yeni bir sistem olduğundan yeterli desteği alabileceğim insanlar bulmakta güçlük çekiyorum.Cevap ve yardımlarınız için şimdiden teşekkürler.

[omersalgin]

Merhabalar;

Oncelikle Stand alone diye bir yontem yoktur, sanirim javad marka alici kullaniyorsunuz bu stand alone javadda RTK sisteminde fixlemeden once bir gecis asamasi durumudur.

Sanirim C3 lerin TUSAGA-Aktif statik yontemi ile uretilmesini soruyorsunuz;

KAdastral HAritalarin Uretimi ve Kontrolu Genelgesinde de elirtildigi gibi TUSAGA-Aktif statik yontemle yer kontrol noktasi uretmek TUTGA-C1-C2-C3-C4 nokta hiyerasisinden ve baz mesafe kriterinden bagimsizdir. En fazla 30 saniye epok araliginda en az 2 saat statik veri toplamak ve bu verileri sabit istasyonlardan cozmek gerekir. Cocumlerde hassas efemeris bilgisi kullanmak zorunludur. Sabit istasyon sayisina gelince C3 ler icin 2 adet sabit istasyon belki yeterli olabilir ama ben her zaman 3 ncu bir sabit istasyonlada cozmek ve kontrol etmek taraftariyim.

[kazostrocu]

teşekkürler ömer bey,
soruyu her ne kadar iyi ifade edememişsem de istediğim cevapları vermişsiniz,..

bir de sabit istasyonlardan yönetmeliğin hata kriterlerine uygun olarak c3'lerin hesabını yaptım.hesaplanan c3 ve başka bir c1 veya c2(önceden tesisi,hesabı yapılmış,onaylanmış) ile statik yöntemle poligonlar toplandı.bu c1'den c3'ü çözdüğümde ise arada önemli farklar çıkıyor.dolayısıyla  c1 ve c3 noktamızdan çözülen iki bazdan hesaplanan poligon koordinatlarında da yüksek farklar çıkıyor.bu noktada atladığım bir püf noktası mı var bilemiyorum.yalnız ölçü haliyle serbest dengeleme yaptığımda değerler son derece iyi gözüküyor,nirengi koordinatlarını fixlediğimde ise hatalar oldukça yükseliyor.Bunu birbirinden bağımsız 3 ayrı bölgede yaşadım.Ama sorunsuz olarak çözülebilen yerler de oldu.Ölçünün hassasiyeti konusunda da oldukça eminim.çünkü 2 veya 3 gün ardarda yapılmış ölçüler,değerler de birbiriyle örtüşüyor,
bu konuda görüşlerini bekliyorum herkesin,saygılar.

[omersalgin]

Degerlendirme asamasinda sabitlerin koordinatlarinin fikslenmesi kesinlikle sarttir. Cunku diger yeni noktalar bu noktalarin sabit koordinatlari ile hesaplanacaktir.

Sabitlerin koordinatlari fikslendiginde hatalar geliyorsa bunu hatalara bakarak irdelemek lazim.

Hata yukseklikte ise ya yeni olcude anten yukseklik hatasi vardir ya sabit nokta yeni olarak uretildigi eski projede yukseklik hatasi yapilmistir yada suanki projede kullanilan gps anten tipi ofseti duzgun tanitilmamistir.

Hata pozisyonda geliyorsa ya yeni olcude duzec hatasi yapilarak cihaz yanlis kurulmustur yada nokta yatay yonde deforme olmustur.

Kisaca olculeri ve hatalari gorerek yorum yapilabilir ancak.
 

[youngsurveyor]

merhabalar

cors referanslarını kullanarak statik değerlendirme konusunda bir kaç sorum olacaktı ...

1-statik veri deposundan aldığımız verileri leica geo office programına aktaramıyoruz??
2-sabit olarak kullanacağımız cors sabit istasyonlarının koordinnat değerlerini ve hızlarını nasıl ve nereden temin edecez ,
3-yönergede hassas epemeris kullanmamızı söylüyor neden hassas ephemeris kullanıyoruz??

yeni mezun bir har müh olarak; forum üyeleri ve moderetör abilerim bana bu konuda yardımcı olursanız sevinirim