Fotogrametri Nedir?

[yasarsolakxyz]

Eski Yunanca'dan batı dillerine giren Fotogrametri sözcüğü 3 kök sözcükten oluşur.
                            Photos(ışık) + Grama(çizim) + Metron(ölçme)

Buna göre ışık yardımı ile çizerek ölçme anlamına gelmektedir. Fotogrametri tekniği ile ölçülmek istenen nesnenin ve yakın çevresinin yada arazinin fotoğrafları çekilir. Bunların fotoğraf üzerindeki görüntüleri ölçülerek istenen bilgiler sağlanabilir, yada özel aletlerde bu görüntüler harita yada plan biçimine dönüştürülebilir.

Fotogrametri fotoğraflar yardımı ile güvenilir bilgiler alma bilimidir. Fotogrametrik yoldan görüntü kaydının dışında başka kayıt ve algılama sistemleri de söz konusudur.

Fotogrametri öncelikle bir harita yapım yöntemidir. Dünyanın çeşitli ülkelerinde ve Türkiye'de büyük ve küçük ölçekli haritaların üretiminde en az 60 yıldır başarı ile uygulanmaktır.

Klasik fotogrametrik harita yapım süreci kısaca şöyle özetlenebilir;

1) Arazi Çalışmaları

- Kontrol noktaları tesisi.
- Hava İşaretleri.
- Açı, kenar, yükseklik ölçmeleri.

2)Fotoğraf Çekimi

İlk olarak, haritası yapılması tasarlanan bölgeye ait bir uçuş planı hazırlanır.

Özel yapılmış metrik kamera uçağa özenle yerleştirilir ve fotoğraf çekimi için uçuş yapılır. Uçuş sırasında pilot kullandığı bir GPS sistemi yardımıyla sürekli olarak doğru uçuş çigisinde seyir etmelidir.

Fotoğrafik banyo işleri özel aletlerle günümüzde kolaylıkla yapılmaktadır.

3) Fotogrametrik Çalışmalar

Fotogrametrik nirengi ölçü ve hesapları özel stereo-değerlendirme aletlerinde ve bilgisayar ortamında özenle yapılır. Stereo-değerlendirme aletlerinin en önemli özelliği üç boyutlu görüntü verebilme özelliğidir.

4)Çizim ve Bütünleme

Stereo-değerlendirme aşamasından sonra çizim işlemine geçilebilir. Çizim plotter denen özel çiziciler yardımıyla gerçekleştirilir. Çizimin denetlenmesi, çizilmeyen kısımların tamamlanması, yer adları vb. sözel bilgilerin eklenmesi bütünleme aşaması olarak adlandırılır.

Tüm bu aşamalardan sonra sonuç ürün olarak harita oluşur...
Fotogrametri, kullanılan kameranın durumuna, ölçülecek nesnenin yakın yada uzak oluşuna, edinilecek bilgi türüne, değerlendirme yöntemine ve uygulama alanlarına göre sınıflandırılabilir.
       
Buna göre:

Yersel Fotogrametri: Yer üzerinde çekilmiş fotoğraflarla çalışan fotogrametri.

Hava Fotogrametrisi: Uçaktaki, yada genel olarak bir hava aracında bulunan bir kamera ile çekilmiş fotoğraflarla çalışan fotogrametri.

Yakın Resim Fotogrametrisi: Nesne-kamera uzaklığı en çok 300m olan bir fotogrametri uygulamasıdır.

Foto-Yorumlama: Fotoğrafik dokuyu inceleyerek nesne ve yakın çevresi hakkında bilgi üreten, arazinin yapısını ve yüzey özelliklerini inceleyen fotogrametri kolu.

Metrik Fotogrametri: Fotoğraflardan konum, yükseklik, uzaklık, alan ve hacim gibi metrik bilgilerin alınmasını, ya da doğrudan doğruya harita çizimini amaçlayan fotogrametri.

Topoğrafik Fotogrametri: Topoğrafik harita üretimi ile ilgili haritacılık fotogrametrisi.

Topoğrafik Olmayan Fotogrametri: Topoğrafik harita yapımı, topoğrafik ölçmeler dışında, başka bir deyişle haritacılık dışında kalan fotogrametri.

Kadastro Fotogrametrisi: Kadastro haritalarının yapımında kullanılan fotogrametri.

Jeodezik Fotogrametri: Jeodezik nokta üretiminde kullanılan fotogrametri.

Mühendislik Fotogrametrisi: Mühendislik projelerinin hazırlanmasında vb. çalışmalarda kullanılan fotogrametri.

Mimarlık Fotogrametrisi: Özellikle tarihsel yapıların belgelenmesinde kullanılan fotogrametri.

Analog Fotogrametri: Değerlendirmelerin, özellikle harita çizimlerinin analog aletlerde yapıldığı fotogrametri.

Analitik Fotogrametri: Çözümlerin matematiksel yöntemlerle yapıldığı, bilgisayar destekli fotogrametri uygulaması.

Sayısal(Digital) Fotogrametri: Sayısal(Digital) fotoğraflarla çalışan fotogrametri.

Tek Resim Fotogrametrisi: Tek tek fotoğrafları kullanarak metrik bilgiler üretmeyi amaçlayan, foto-plan, foto-mozaik üreten fotogrametri.

Çift Resim Fotogrametrisi: Ortak alanları olan fotoğraf çiftleri üzerinde ölçüler yaparak bilgi üretmeyi amaçlayan fotogrametri. Stereoskopik(3 boyutlu) görüşte söz konusu olduğundan buna stereofotogrametri de denir.

Ortofotografi: Çizgi harita ile aynı geometrik doğruluğa sahip foto haritalarının üretimi ile ilgilenen fotogrametri.

şeklinde fotogrametri sınıflandırılabilir.

Kaynak:

http://www.fotogrametri.tr.gg/Fotogramteri-Nedir-f-.htm

[hiuzun]

Fotogrametri Nedir?

Fotogrametri için bir çok tanim yapilmaktadir. Fotogrametri cisimlerin sekil ve büyüklüklerinin resimlerinden yada diger elektronik ortamlardan belirlenmesi bilimi ve sanatidir. "Bilim" kelimesi burada çok önemlidir ; matematik, fizik ve kimya bilimlerini ve pratikteki uygulamalarini kapsamaktadir. "Sanat" sözcügünü de gözardi etmemek gerekir çünkü iyi sonuçlar sadece uygun resimlerden elde edilebilir ki buda açik ve anlasilir görüntüler gerektirir. Bu da görüntü isleme teknikleriyle saglanir.

En genel anlamiyla fotogrametri ISPRS (International Society for Photogrametry and Remote Sensing) in tanimina göre ; "fotografik görüntülerin ve elektromanyetik enerjinin kayit, ölçme ve yorumlanmasi sonucu fiziksel cisimler ve bunlarin çevresine iliskin bilgileri olusturan ve bu bilgilerin analizini yapan bir bilim dalidir."

Fotogrametrinin matematiksel modeli merkezi izdüsümdür. Merkezi izdüsümün matematiksel ve geometrik özellikleri kullanilarak fotograftaki nesnelerin; sekil, konum, büyüklük, görünüs, vb özellikleri kolayca belirlenebilir. Ayrica fotografta görülen nesnelerin renk yada gri tonlarindaki degisimlerin incelenmesi ve bunlarin yorumlanmasi sayesinde nesnelerle ilgili semantik ve topolojik bilgilerde elde edilebilir.

Fotogrametrinin ana amaci uzaktaki cisimlerin geometrik parametrelerini fotograflar yardimiyla elde etme islemidir. Fotogrametriyi, resmi çekilecek objeye, kullanilan malzemeye veya degerlendirme yöntemine göre siniflandirmak mümkündür

1. Resim Çekilen Yerin Konumuna Göre:

a. Yer Fotogrametrisi
b. Hava Fotogrametrisi
c. Uydu Fotogrametrisi
d. Yakin Resim Fotogrametrisi

2. Degerlendirmede Kullanilan Resim Sayisina Göre:

a. Tek Resim Fotogrametrisi
b. Çift Resim Fotogrametrisi

3. Degerlendirme Yöntemine Göre:

a. Anolog Fotogrametri
b. Analitik Fotogrametri
c. Dijital Fotogrametri

4. Uygulama Alanlarina Göre:

5. Resim Ölçeklerine Göre:

1.1. Fotogrametrinin Bazi Özellikleri :

· Fotogrametride bilgiler fotograf çekimi yoluyla toplanir.

· Fotogrametride bilgi toplama islemi cisim üzerinde hiçbir etki birakmaz.


· Semantik bilgiler gerek geometrik gerekse fiziksel bilgilerin yorumlanmasi sirasinda kolaylik saglar.

· Fotografik olarak kaydedilen bilgiler belgesel bir nitelik tasir. Istenildigi zaman
islenebilir ve ölçüler tekrar tekrar yapilabilir.

· Bilgi toplama süresi yersel yöntemlere göre çok daha kisadir. Çalismalarin büyük bir kismi büroda yapilir.

· 4. Boyut olarak zamanin alinmasiyla her türlü hareket, degisim ve olusumlar
incelenebilir.

· Fotogrametri dolayli bir ölçü teknigidir. Gerekli ölçme ve gözlemler cisimler yerine
resimler üzerinde yapilir. Yanina gidilemeyen cisimlerin ölçülmesi fotogrametride mümkün olmaktadir.

· Fotogrametride hem görünen hemde görünmeyen isinlarla çekilmis fotograflar
kullanilabilir. Yani görünen isik dalgalarindan baska kizil ötesi, mor ötesi, termal vs gibi gözle görülmeyen isik dalgalariyla çekilen fotograflarda kullanilabilir.

· Fotogrametrik yöntemlerin bilgisayar sistemlerinde yorumlanmasi kolaydir. Son
yillarda dijital fotogrametride yasanan gelismelerle resimler dogrudan dijital formatta elde edilebilmekte ve dogrudan bilgisayara aktarilabilmektedir.


1.2. Fotogrametrinin Uygulama Alanlari:

· Ülke ölçmelerinde jeodezik ülke aginin siklastirilmasi ,
· Büyük, orta ve küçük ölçekli topografik haritalarin yapiminda
· 1/5000 ölçekli kadastral haritalarin yapiminda
· Bölge sehir ve imar planlarinin hazirlanmasinda fotogrametri genis oranda kullanilmaktadir.

Fotogrametrinin yukarida sayilan klasik haritacilik islerinden baska yogun bir sekilde kullanildigi sinirsiz alan vardir.

· Planlama ve alt yapi çalismalarinda
· Ziraat, ormancilik ve zoolojide
· Jeolojide, buzullarin arastirilmasinda
· Cografya ve jeomorfolojide
· Mimarlik, tarihi eserlerin restorasyonu ve korunmasinda, arkeolojide
· Olay ve kaza yerlerinin aliminda
· Balistik uydu jeodezisi ve uzaktan algilamada

· Konum, hiz ve deformasyon ölçülerinde
· Dalga hareketlerinin ve yerkabugunun izlenmesinde
· Tibbi görüntülerin degerlendirilmesinde
· Sportif faaliyetlerde
· Askeriyede
· Meteoroloji, astronomi, fizik, yer fizigi ve mikroskobik ölçmelerde
· Otomotivde , gemi, uçak yapimi, model denemeleri vs gibi uygulamalarda kullanilmaktadir.
alıntı

[sametalbay]

paylaşım için teşekkürler